De Engelse Rite in Emulation-stijl, of Emulation Rite

Splitsingen in de Engelse vrijmetselarij in de 18e eeuw

Het ontstaan van de moderne vrijmetselarij wordt doorgaans gedateerd op de oprichting van de Grande Loge van Londen in 1717 (of waarschijnlijker 1721). Men denkt vaak dat deze eerste maçonnieke obediëntie alle Engelse loges in grote eensgezindheid verenigde. Niets is echter minder waar. Talrijke loges betwistten deze nieuwe organisatie, die volgens hen de voorouderlijke rituelen had aangetast door aanroepingen weg te laten, het ambt van diaken te schrappen en vanaf de jaren 1730 de kolommen en de woorden van Leerling en Gezel om te wisselen.

Het eerste georganiseerde verzet ontstond in het noorden van Engeland. In 1725 riep de Loge van York, zich beroepend op haar anciënniteit, zichzelf uit tot “Grande Loge van Geheel Engeland”. Deze loge ging in de jaren 1730 in ruste, herrees in 1761 onder de naam “Grande Loge van Geheel Engeland ten zuiden van de rivier de Trent” en staakte uiteindelijk alle activiteiten in 1789.

Maar de voornaamste oppositie in Londen kwam van de stroming die zichzelf “Ancien” (“Antient” met een t in het Engels, uit archaïsche overwegingen) noemde en de Grande Loge van Londen, niet zonder minachting, als “Modern” bestempelde. De betrekkingen tussen de Grandes Loges van Ierland (1725) en Schotland (1736) met de Grande Loge van Londen waren in de jaren 1730-1740 verslechterd. Ierse en Schotse vrijmetselaars die in Londen woonden, aarzelden om zich aan te sluiten bij de Engelse loges. De spanning nam toe door de toestroom van Ierse vluchtelingen die na de hongersnood van 1740-41 in Londen aankwamen, onder wie zich vele vrijmetselaars bevonden die hun eigen loges oprichtten.

In 1751 vormden zes loges van “Ancienne”-traditie de “Grande Loge van de zeer Ancienne en Eervolle Broederschap van Vrije en Aangenomen Metselaars volgens de Ancienne Constituties”. De drijvende kracht achter deze nieuwe Grande Loge was ongetwijfeld Laurence Dermott (1720-1791), een Ierse koopman, Grootsecretaris van de obediëntie en auteur van de Constituties (genaamd “Ahiman Rezon”). De loges van deze Grande Loge beoefenden oude rituelen, beïnvloed door Ierse gebruiken, waarvan een voorbeeld wordt gegeven in de onthulling “The Three Distinct Knocks” uit 1760.

De twee rivaliserende Grandes Loges ontwikkelden zich succesvol in Engeland en daarbuiten. Waar in Europa vooral de vrijmetselarij van de “Modernes” zich verspreidde, kende Amerika een overwicht van de traditie van de “Anciens”, mede door de talrijke Ierse en Schotse regimenten in het Britse leger.

Winkel vervaardigt alle decoraties voor de Emulation Rite. Bekijk de collectie.

Vereniging van de twee Engelse Grandes Loges

De twee Engelse Grandes Loges streden ongeveer vijftig jaar lang fel tegen elkaar, maar rond de eeuwwisseling naar de 19e eeuw begonnen de spanningen te bedaren. In 1809 vormden de “Modernes” een speciale loge (Lodge of Promulgation) die belast was met het terugbrengen van de rituelen naar de oude gebruiken, met als doel hun betrekkingen met de Ieren, de Schotten en de “Anciens” van Engeland te normaliseren. Beide Engelse Grandes Loges benoemden commissarissen om een Acte van Unie voor te bereiden.

In 1813 werden twee nieuwe Grootmeesters aangesteld. Het waren twee zonen van koning George III: prins Augustus Frederik, hertog van Sussex, voor de “Modernes”, en prins Edward, hertog van Kent, voor de “Anciens”. De voorwaarden voor een vereniging waren vervuld. Op 27 december 1813 werd de United Grand Lodge of England opgericht, met de hertog van Sussex als Grootmeester. Er werd een Loge van Verzoening opgericht om de rituelen van de twee oude Grandes Loges te verzoenen en een nieuw ritueel te definiëren.

Het ritueel dat door de Loge van Verzoening werd vastgelegd, was duidelijk van “Ancienne”-traditie en de rituele gebruiken van de “Modernes” verdwenen uit Engeland, om enkel nog voort te bestaan in bepaalde continentale maçonnieke riten (blauwe loges van de Franse Rite en de Gerectificeerde Schotse Rite, de Schröder Rite…). Om de nieuwe gebruiken te verspreiden, werden verschillende instructieloges gevormd waar de officieren van de loges konden oefenen. De eerste was de “Stability” loge, maar de belangrijkste en meest prestigieuze was de “Emulation Lodge of Improvement”, die haar naam gaf aan de Emulation Rite.

Hier wordt het voor niet-Britse vrijmetselaars, die gewend zijn aan het concept van strikt gedefinieerde riten, wat lastig te begrijpen. De United Grand Lodge of England heeft geen nieuwe Rite gecreëerd; ze heeft enkel een manier van werken in de loge gedefinieerd “volgens de Engelse Constituties”. Vanaf dat moment beoefende elke instructieloge deze gebruiken op haar eigen wijze, met minimale verschillen. Er bestaan dus verschillende stijlen (Workings in het Engels) om volgens de Engelse Constituties te werken: Emulation is er een van, de meest verspreide vanwege het belang van de “Emulation Lodge of Improvement”, maar er zijn ook de Stability-stijl (van de gelijknamige instructieloge), de Oxford-stijl, de Taylor-stijl, de Standard-stijl, de South London-stijl, de West End-stijl…

De maçonnieke decoraties die in deze verschillende stijlen worden gebruikt, zijn dezelfde, aangezien het slechts één enkele Engelse “Rite” betreft die in verschillende stijlen wordt uitgevoerd. De United Grand Lodge of England heeft nooit gedecreteerd dat de Emulation-stijl of enige andere stijl haar referentieritueel was: de verschillende stijlen zijn slechts uitingen van één enkele manier van werken “volgens de Engelse Constituties”. De maçonnieke decoraties zijn dus die van de United Grand Lodge of England, en niet die van een specifieke stijl.

Specificaties van de Emulation-stijl

Voor Europese vrijmetselaars is de specificiteit van de Emulation-stijl vooral dat deze volledig uit het hoofd moet worden beoefend. Maar dit is niet eigen aan Emulation: de andere Angelsaksische, Schotse, Ierse en Amerikaanse riten werken op dezelfde manier.

De voornaamste specificiteit van de Emulation-stijl is de zeer complexe gebarenleer, die nauwgezet moet worden uitgevoerd. De beoefening van het ritueel is een doel op zich; dit is het maçonnieke werk van de Emulation-stijl, terwijl in continentale riten het ritueel een kader vormt voor specifiek werk, meestal het voorlezen van een “Planche”, oftewel een uiteenzetting gepresenteerd door een lid van de loge en becommentarieerd door de anderen. Niets van dat alles bij Emulation: men opent de werkzaamheden in de eerste, tweede en derde graad, en sluit ze vervolgens in de derde, tweede en eerste graad. Tenzij er een inwijding in een van de graden plaatsvindt, is dat alles. En als er een lezing gepland staat, vindt deze plaats tijdens het banket dat op de werkzaamheden volgt.

Door de herhaalde beoefening van symbolische gebaren beoogt de Emulation-stijl de vrijmetselaar de spirituele waarden van de vrijmetselarij te laten integreren, veel meer dan via een mentale, intellectuele en rationalistische weg. Het biedt degenen die het beoefenen een weg naar ontplooiing die in de eerste plaats via het lichaam en de lichamelijke ervaring verloopt. Deze weg kan worden vergeleken met de verschillende “vormen” die in de Aziatische vechtsporten worden gebruikt (Taolu in China, Kata in Japan, Poomsae in Korea…): de vormen zijn reeksen van gestileerde gevechtsbewegingen die men zonder tegenstander oefent, met als doel de bewegingen te leren, te internaliseren, de geest te kalmeren en de perceptie van de energieën die voor het gevecht worden gemobiliseerd, te verfijnen.

Gerelateerde producten

Categorieën

Vrijmetselaars insignes (schorten, ordebanden, bandoliers)Sautoirs & sieradenGeschenken onder de €20Schorten & packsSieradenLogejuwelen