De York-ritus

Wat houdt de York-ritus in?

De York-ritus omvat een compleet geheel van dertien graden, verdeeld over vier verschillende lichamen:

Blauwe Loges (onder jurisdictie van de Grootloges):

• Leerling
• Gezel
• Meester

Royal Arch Chapters (onder jurisdictie van de Grand Chapters):

• Markmeester
• Virtueel Past Master
• Most Excellent Master
• Royal Arch Mason

Cryptic Councils (onder jurisdictie van de Grand Councils):

• Royal Master
• Select Master
• Super Excellent Master

Commanderies van Tempeliers (onder jurisdictie van de Grand Commanderies en het Grand Encampment van de Verenigde Staten):

• Orde van het Rode Kruis
• Orde van Malta
• Orde van de Tempel.

Verschillende van deze graden komen ook voor in de vrijmetselarij van andere Angelsaksische landen (zoals de Royal Arch of de Mark-vrijmetselarij), maar dan anders georganiseerd. De York-ritus is de enige in de Angelsaksische vrijmetselarij die al deze graden samenbrengt in een coherent geheel dat de naam Ritus draagt.

De rituelen van de York-ritus zijn sterk beïnvloed door de Bijbel, met een nadruk op het Oude Testament in de Loges, Chapters en Councils, en op het Nieuwe Testament voor de Commanderies. Men moet in God geloven (zonder te specificeren welke) om lid te kunnen worden van de Loges, Chapters en Councils, maar men moet trinitarisch christen zijn om toe te treden tot de Commanderies.

Met variaties per staat is de York-ritus de officiële ritus van de reguliere Amerikaanse Grootloges en uiteraard van de Afro-Amerikaanse Prince Hall-vrijmetselarij.

Komt de York-ritus uit York?

Aanhangers van de York-ritus beweren graag dat hun ritus (althans in de symbolische graden) de oudste ter wereld is, aangezien deze zou teruggaan tot de eerste vergadering van metselaars in York in 926, onder het bewind van koning Athelstan. Deze legendarische bijeenkomst wordt voor het eerst vermeld in het Halliwell-manuscript, beter bekend als de “Regius” (ca. 1390), maar het jaartal 926 wordt pas sinds het bewind van Elizabeth I genoemd. Geen enkele historische bron bevestigt dat een dergelijke bijeenkomst heeft plaatsgevonden.

Niettemin beschouwde de Loge van York zichzelf als bijzonder voornaam binnen de Engelse vrijmetselarij. Zo riep zij zich in 1725, als reactie op de oprichting van de Grootloge van Londen en de wijziging van de rituelen door laatstgenoemde, uit tot “Grootloge van heel Engeland die sinds onheuglijke tijden samenkomt in de stad York”.

Deze Grootloge, die vaak vergeten wordt bij het bespreken van de Engelse vrijmetselarij in de 18e eeuw, was de eerste georganiseerde oppositie tegen de “Moderniteit” van de Grootloge van Londen, en dat zo’n dertig jaar voor de oprichting van de Grootloge van de “Ancients”. De impact was kleiner dan die van de andere twee Grootloges omdat ze weinig gestructureerd was: ze functioneerde als een moederloge, die alleen samenkwam om nieuwe broeders aan te nemen met als doel nieuwe loges op te richten, en ze verzorgde het beheer van deze loges niet. Ze ging in de jaren 1730 in ruste en herleefde in 1761. In 1769 scheidde de loge “Antiquity” van de Grootloge van Londen zich af en verenigde zich met de Grootloge van York, die toen de naam aannam van “Grootloge van heel Engeland ten zuiden van de rivier de Trent”. Deze Grootloge staakte alle activiteiten in 1789 of 1790.

Welk ritueel (of welke rituelen) werd er gebruikt in de loges die erkend werden door de Grootloge van York? Dat weten we niet. Maar we kunnen zonder aarzeling stellen dat het de zogenaamde “Ancient”-traditie volgde, net als die van de Grootloge van de Ancients, de Grootloge van Ierland en de Grootloge van Schotland, en zoals vanaf 1813 de Engelse Emulation-ritus zou doen.

Bij gebrek aan kennis over het ritueel dat in de Grootloge van York werd gebruikt, valt echter één bijzonderheid op: in tegenstelling tot de andere Grootloges verleende zij niet alleen de drie symbolische graden, maar ook de Royal Arch (vanaf 1770) en de Tempeliersgraad (vanaf 1780). Deze structuur doet ons uiteraard denken aan die van de huidige York-ritus, minus de Cryptic-graden, die in New York pas vanaf 1792 verschijnen en zich rond 1810 begonnen te structureren. Maar is er een directe afstammingslijn tussen de gebruiken van de Grootloge van York en de huidige Amerikaanse York-ritus? Dat mag men betwijfelen.

De oorsprong van de York- of Amerikaanse ritus

De York-ritus is ontstaan in de Amerikaanse koloniën, die na 1783 de Verenigde Staten van Amerika zouden worden. Hoewel de wortels in de Engelse, Ierse en Schotse vrijmetselaarstradities liggen, is de ritus origineel en vormt hij het resultaat van compromissen die werden gesloten om de verschillende vrijmetselaarsgebruiken uit Groot-Brittannië te harmoniseren en te versmelten tot een ritus die eigen was aan het nieuwe, onafhankelijke land.

De eerste Amerikaanse loges, die vanaf 1730 verschenen, hadden inderdaad verschillende oorsprongen: sommige waren opgericht door de provinciale Grootloges die door de Grootloge van Londen (de “Moderns”) in de koloniën waren gevestigd, maar de meeste waren van de “Ancient”-traditie: het waren loges van spontane oprichting, of loges opgericht door militaire loges verbonden aan de Grootloge van Ierland, de Grootloge van Schotland, of de Grootloge van de Ancients (vanaf 1758).

Het is moeilijk voor te stellen hoe de Grootloge van York, die in ruste ging op het moment dat de eerste loges in Amerika werden opgericht, een rol had kunnen spelen in de ontwikkeling van de Amerikaanse vrijmetselarij. En zelfs na haar herleving in 1761 telde ze slechts negen loges toen de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog in 1783 eindigde. Soms leest men dat Ierse militaire loges de ritus van de Grootloge van York op het nieuwe continent zouden hebben verspreid. Maar waarom zouden ze dat hebben gedaan, aangezien ze afhankelijk waren van de Grootloge van Ierland en over hun eigen vrijmetselaarstraditie beschikten?

De noodzaak voor een nieuw ritueel in Amerika ontstond om historische redenen. Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog kozen de loges die afhankelijk waren van de Grootloge van Londen (de “Moderns”) eerder de kant van Engeland, terwijl de “Ancients” zich eerder bij de opstandelingen aansloten. Na de effectieve onafhankelijkheid in 1783 keerden veel “Modern”-vrijmetselaars terug naar Engeland en fuseerden de verschillende provinciale Grootloges van de Grootloge van Londen uiteindelijk met hun tegenhangers van de “Ancient”-traditie. De York-ritus vestigde zich vervolgens als de enige ritus die werd beoefend door de Grootloges van de staten die de Unie vormden.

Waarom de naam York-ritus?

Als de vrijmetselaars die zich beriepen op de Grootloge van York klaarblijkelijk geen rol hebben gespeeld in de verspreiding van de vrijmetselarij in Amerika, en als het ritueel dat zij gebruikten nauwelijks de Atlantische Oceaan kan zijn overgestoken, waarom draagt de Amerikaanse ritus dan de naam York-ritus?

De Amerikaanse vrijmetselaars hebben deze naam ongetwijfeld om twee redenen gekozen. De eerste is dat de Loge van York, vaak vermeld in de “Old Charges”, omgeven bleef door de legendarische aura die haar tot de bakermat van de vrijmetselarij zou maken.

De tweede reden is diplomatieker. De Amerikaanse loges waren van Engelse, Ierse of Schotse oorsprong. Welke van deze tradities zou de voorrang krijgen in de nieuwe Verenigde Staten? De Grootloges van de Amerikaanse staten konden zich zeker niet “Engels” noemen, dat is duidelijk. Maar zich “Iers” of “Schots” noemen, zou particularismen uit het Verenigd Koninkrijk hebben geïntroduceerd die geen bestaansrecht meer hadden in de nieuwe Republiek. De traditie van York, die beweert terug te gaan tot onheuglijke tijden, maakte het mogelijk om de nieuwe Amerikaanse vrijmetselarij te verbinden met de puurste vrijmetselaarstraditie, zonder daarbij de naam van Engeland of Londen te hoeven noemen.

Gerelateerde producten

Categorieën

Vrijmetselaars insignes (schorten, ordebanden, bandoliers)Sautoirs & sieradenGeschenken onder de €20Schorten & packsSieradenLogejuwelen