De twee zuilen in de vrijmetselarij: tussen herinnering, stilte en overgang

1. De bijbelse oorsprong van de Zuilen

De twee Zuilen in de vrijmetselarij
vinden hun oorsprong in het verhaal van de bouw van de Tempel van Salomo. We komen ze tegen in het Eerste Boek Koningen (7:13–22) en in het Tweede Boek Kronieken (3:15–17). Volgens deze teksten liet koning
Salomo twee bronzen zuilen oprichten bij de ingang van het heiligdom. Het Eerste Boek Koningen specificeert dat zij het werk waren van een ambachtsman genaamd Hiram, gestuurd door de koning van Tyrus. De ene werd Jachin (of Jakin in maçonnieke rituelen) genoemd, de andere Boaz (vaak geschreven als Boaz of Booz).

Twee zuilen, Grand Temple van Londen

De afmetingen verschillen enigszins per bijbelse versie, maar hun plaats is duidelijk: opgericht aan de buitenkant, omkaderden zij de ingang van de Tempel gericht op het oosten, om de opkomende zon te verwelkomen. Jachin stond aan de rechterkant, Boaz aan de linkerkant — mits men kijkt volgens de Hebreeuwse oriëntatie, wat niet zonder gevolgen is in de rituelen.

2. Rechts of links? Noord of zuid? Het raadsel van de oriëntatie

De positie van de twee Zuilen in de vrijmetselarij heeft lang voor debatten en onzekerheden gezorgd. Aan de rechterkant of aan de linkerkant? In het noorden of in het zuiden? Alles hangt af van de oriëntatie die men hanteert — en daar wordt de kwestie ingewikkeld.

Voor ons vandaag is het noorden de referentierichting. Het is de bovenkant van de kaart, het vaste punt. Maar in de Hebreeuwse Bijbel is het het oosten — de zonsopgang — dat de oriëntatie bepaalt. Het woord zelf getuigt ervan: “zich oriënteren” betekent zijn blik richten naar
het oosten. Vanaf dat moment wordt rechts het zuiden, en links het noorden. In het Hebreeuws betekent jamin, dat rechts aanduidt, ook het zuiden (het middaguur).

Deze rotatie verklaart de rituele
verschillen. Als men de Hebreeuwse oriëntatie
hanteert, staat de Zuil Jachin inderdaad in het zuiden, en Boaz in het noorden. Het zijn de zogenaamde “Oude” riten die hiervan het spoor hebben bewaard: de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, Emulation, York… Daarentegen hebben de zogenaamde “Moderne” riten, zoals de Franse Ritus of het Gerectificeerde Schotse Regime, een vrijwillige inversie doorgevoerd — ongetwijfeld om zich te onderscheiden van de Ouden, om de herkenningswoorden uit onthullingen onbruikbaar te maken en om ongewenste bezoekers zekerder te identificeren.

3. Loge of Tempel? De vraag naar de maçonnieke plek

Zodra de positie van de Zuilen is verduidelijkt, rijst een andere vraag: reproduceert de maçonnieke Loge de Tempel van Salomo ? Op het eerste gezicht lijkt de overeenkomst natuurlijk. Maar bij nader inzien verschijnt er een discrepantie.

De Tempel van Salomo was georiënteerd van oost naar west. Men kwam binnen via het oosten, terwijl men naar het westen liep. In deze configuratie bevindt de Zuil Jachin, gelegen in het zuiden, zich links van degene die binnenkomt; Boaz, in het noorden, bevindt zich aan zijn rechterkant. Deze opstelling is in overeenstemming met de bijbelse teksten.

De tempel van Salomo

De maçonnieke Loge is daarentegen in de andere richting georiënteerd: van west naar oost. Men komt binnen via het westen, terwijl men zich naar het Oosten begeeft. Als men de Zuilen in hun bijbelse oriëntatie behoudt — Jachin in het zuiden, Boaz in het noorden — dan ziet degene die de Loge betreedt Jachin aan zijn rechterkant, en Boaz aan zijn linkerkant. Dit is de configuratie van de zogenaamde Oude riten.

Maar men moet vaststellen: Loge en Tempel vallen niet samen. En dat is ongetwijfeld geen fout. Sommige oude rituelen beantwoorden de vraag “Waar bevond zich de eerste Loge?” met deze zin: “Op het voorhof van de Tempel van Salomo”. Het is niet de heilige plaats, maar de ruimte van de bouwplaats. De Tempel moet nog gebouwd worden. De Loge is daarvan geen replica, maar de drempel… of de spiegel.

4. Het Woord van de Metselaar: een gefragmenteerde overdracht

Een van de belangrijkste bronnen van de speculatieve vrijmetselarij is deze hybride vorm die men de Metselarij van het Woord van de Metselaar noemt, die in Schotland al aan het begin van de 17e eeuw werd aangetoond . Het is daar, in een nog operationeel kader, dat men voor het eerst leden ziet verschijnen die werden toegelaten zonder tot het Ambacht te behoren: men noemt hen Aangenomen Metselaars. Hun namen staan vanaf 1600 in de registers van de Schotse loges.

Deze Aangenomen Metselaars waren doorgaans notabelen: magistraten, landeigenaren, soms geestelijken. Zij brachten hun invloed of financiële steun aan de loges. Maar de ambachtelijke Metselaars gaven niet al hun kennis door. Men communiceerde aan hen, tijdens een rituele ceremonie, een herkenningswoord: het “Woord van de Metselaar”. De exacte inhoud ontgaat ons, maar één ding is zeker: het bevatte de namen van de twee Zuilen.

De Twee Zuilen

Dit fragment volstaat om de link te leggen. Want het overdragen van de namen van Jachin en Boaz, betekende al het doen bestaan van een symbolische
ruimte. Er was nog geen systeem, geen graad, geen initiatie-architectuur. Maar er was een drempel, een woord, een doorgang.

5. De vergeten legende van de twee Zuilen

De speculatieve
vrijmetselarij heeft haar symboliek gebouwd op de bijbelse Zuilen van de Tempel van Salomo. Toch heeft zij een andere traditie, die veel ouder is, in de schaduw gelaten: de legende van de twee beschermende Zuilen. Men vindt deze in de Oude Plichten — deze teksten opgesteld tussen het einde van de 14e eeuw en de 18e eeuw, die operationele reglementen vermengen met het mythische verhaal van de oorsprong.

Volgens deze legende voorzagen de kinderen van Lamech — Jabal, Jubal, Tubal-Kaïn en Naäma — een vernietiging van de wereld door vuur of door water. Om de kennis van de ambachten te bewaren, graveerden zij hun geheimen op twee Zuilen: de ene van marmer, om vuur te weerstaan; de andere van baksteen, om te overleven in het water. Deze traditie sluit aan bij een oudere joodse bron, gerapporteerd door Flavius
Josephus in de 1e eeuw, waarin het Henoch is die twee Zuilen opricht om de wetenschap te bewaren.

Het is verbazingwekkend dat deze legende, die goed bekend was bij de Engelse ambachtelijke Metselaars, niet is overgenomen door de

eerste
speculatieve
Metselaars. Zij had de symboliek van de twee Zuilen
van de
Tempel kunnen verrijken. Men vindt er slechts zeldzame echo’s van terug, bijvoorbeeld in bepaalde versies van de dertiende graad van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus. De rest is verloren gegaan — of verzwegen.

Conclusie – Twee Zuilen, duizend blikken

De twee Zuilen in de vrijmetselarij bieden geen vaststaande leer. Hun aanwezigheid doorkruist de eeuwen, maar hun betekenis ontglipt zodra men denkt deze te vatten. Soms bewaarders
van de
Tempel, soms ruimtelijke
bakens, soms symbolen
overgedragen
door
een
woord, ze verplaatsen zich voortdurend in de rituelen, de graden, de herinneringen.

Men ziet ze, men benoemt ze, men passeert ze. Maar afhankelijk van de as waar men staat, afhankelijk van de Loge die men betreedt, afhankelijk van de ritus die men volgt, veranderen ze van plaats. Misschien is dat precies wat ze onderwijzen. Dat er tussen

Boaz en Jachin niet één waarheid te vinden is — maar een doorgang om te beleven.

Door Ion Rajolescu, hoofdredacteur van Winkel — in dienst van een maçonniek woord dat rechtvaardig, rigoureus en levend is.

Wilt u de symboliek van de Zuilen in de vrijmetselarij verdiepen?

Ontdek onze collectie logetapijten, waar ze vaak op voorkomen

________________________________

FAQ – De Zuilen in de vrijmetselarij

1. Wat vertegenwoordigen de twee Zuilen in de vrijmetselarij?

Zij symboliseren de Zuilen van de Tempel van Salomo die in de Bijbel worden genoemd, vaak geïnterpreteerd als bakens van stabiliteit, doorgang en dualiteit in het initiatiepad.

2. Hoe heten de maçonnieke Zuilen?

Zij dragen traditioneel de Hebreeuwse namen Boaz (of Booz) en Jachin, afkomstig uit het Eerste Boek Koningen en het Tweede Boek Kronieken.

3. Waarom draaien sommige loges de Zuilen om?

Deze inversie komt voort uit een oud verschil tussen de zogenaamde Oude riten en de zogenaamde Moderne riten, gerelateerd aan vragen van symbolische oriëntatie en rituele herkenning.

4. Welke Zuil wordt toegewezen aan de Leerlingen?

Dit hangt af van de ritus. In de Oude riten worden de Leerlingen geplaatst bij de Zuil Boaz, in de Moderne bij de Zuil Jachin, maar in alle gevallen gaat het om het Noorden.

5. Is de Loge een reproductie van de Tempel van Salomo?

Nee. Volgens verschillende oude rituelen vertegenwoordigt de Loge eerder het voorhof van de Tempel, dat wil zeggen de werkplaats van de bouwers, en niet de heilige ruimte zelf.

6. Wat is het “Woord van de Metselaar” en welke band heeft het met de Zuilen?

Het Woord van de Metselaar, dat in sommige Schotse loges vanaf de 17e eeuw werd overgedragen, bevatte met name de namen van de twee Zuilen. Het was een herkenningswoord.

7. Is er een maçonnieke legende over de Zuilen?

Ja. De Oude Plichten rapporteren een legende volgens welke de kinderen van Lamech of Henoch de oude kennis op twee Zuilen zouden hebben gegraveerd om deze te bewaren voor de vernietiging van de wereld.

8. Waarom staan de Zuilen niet altijd aan dezelfde kant?

Omdat de maçonnieke riten niet allemaal dezelfde oriëntatie hebben behouden. In de zogenaamde Oude riten wordt Jachin aan de rechterkant geplaatst en Boaz aan de linkerkant wanneer men de Loge betreedt. De Moderne riten hebben deze opstelling omgedraaid om zich te onderscheiden van de Ouden en te voorkomen dat men een bezoeker enkel dankzij de oude wachtwoorden zou herkennen.

9. Kan men Zuilen zien in alle maçonnieke loges?

Ja, men vindt twee Zuilen in de meeste loges: vaak opgesteld bij de ingang, soms in de vorm van kleine zuilen op de plateaus van de Eerste en Tweede Opziener, of afgebeeld op het logetapijt. Hun vorm en locatie variëren per ritus, maar hun symbolische aanwezigheid is altijd gewaarborgd.

Gerelateerde producten

Categorieën

Vrijmetselaars insignes (schorten, ordebanden, bandoliers)Sautoirs & sieradenGeschenken onder de €20Schorten & packsSieradenLogejuwelen