Oorsprong van de maçonnieke beitel
De beitel is uiteraard een praktisch gereedschap dat in vele ambachten wordt gebruikt, zoals in de hout-, steen- en metaalbewerking. Het is een van de instrumenten van de steenhouwer, wat een van de facetten van de vrijmetselaar is (de symbolische vrijmetselaar is immers tegelijkertijd steenhouwer, beeldhouwer, metselaar die de muren optrekt en architect die de bouw van het bouwwerk ontwerpt en leidt). Toch komt de beitel niet voor in de oude Engelse en Schotse maçonnieke catechismussen uit het einde van de 17e en het begin van de 18e eeuw. Hij wordt voor het eerst vermeld in 1724 in “The Whole Institution of Masonry”. Daarna vinden we hem terug in “The Whole Institution of Free-Masons Opened” uit 1725 en in het “Graham”-manuscript uit 1726. Het lijkt er dus op dat de beitel pas deel uitmaakte van de maçonnieke symboliek na de opkomst van de Grande Loge des Modernes in 1717 (of waarschijnlijker 1721).
Waarom verscheen de beitel zo laat in de maçonnieke rituele gebruiken? Waarschijnlijk omdat de oude praktische gebruiken veel complexer waren en veel meer gereedschappen vereisten. Steenhouwers gebruikten een heel scala aan instrumenten, zoals moffels, bouchardes (of getande hamers), puntbeitels, houten hamers en beitels… Al deze instrumenten werden gebruikt in verschillende stadia van het werk, van het ruw afwerken tot de uiteindelijke verfijning van de steen. Naarmate de vrijmetselarij zich verder verwijderde van de praktische ambachtelijke wortels, vereenvoudigde zij het gereedschap, of beter gezegd: zij schematiseerde het symbolisch. Omdat het doel niet langer was om steenhouwers op te leiden, behield men enkel de hamer en de beitel om het werk aan de steen te vertegenwoordigen. Zo beweren de maçonnieke rituelen dat de Leerling de Ruwe Steen bewerkt met behulp van de hamer en de beitel, wat vanuit technisch oogpunt onlogisch is, maar vanuit symbolisch perspectief volkomen zinvol is.
Dit proces van symbolische vereenvoudiging verklaart waarschijnlijk de oorsprong van de Kubieke Steen met een punt, bekroond door een bijlvormig gereedschap, die we op veel logekleden zien. Er zijn allerlei interpretaties aan dit symbool gegeven, maar de kans is groot dat het slechts een overblijfsel is uit een tijd waarin de vrijmetselarij nog een gereedschap zoals een boucharde in haar symbolen telde.
Symboliek van de beitel
Het is niet zonder wijsheid dat de vrijmetselarij enkel de hamer en de beitel heeft geselecteerd om het werk aan de Steen te beschrijven. De combinatie van deze twee instrumenten vormt een zeer interessant symbolisch geheel, vol finesse en nuances. Had men de moffel of de boucharde gekozen, dan zou men een instrument hebben dat enkel op basis van kracht werkt en meestal met twee handen gehanteerd moet worden. De symboliek van het werk aan de Ruwe Steen – wat niets anders is dan de vrijmetselaar zelf die zich moet bevrijden van de korst van materialisme en onwetendheid die hem omhult – vraagt om meer subtiliteit en verfijning.
De vrijmetselarij houdt van driehoeken en plaatst deze overal in haar rituelen. De keuze voor de hamer en de beitel introduceert nog een triangulatie. De vrijmetselaar slaat dus niet zomaar symbolisch op de Ruwe Steen: de kracht van de hamerslag, die staat voor wilskracht, wordt niet direct op de Steen uitgeoefend – wat deze zou kunnen beschadigen – maar wordt gemedieerd door de beitel. Deze wordt daarmee een symbool van onderscheidingsvermogen, verfijning, precisie en, men zou kunnen zeggen, zachtheid. De brute kracht van de hamer wordt zo door de finesse van de beitel getransformeerd om uiteindelijk op de Steen in te werken, in een beweging van triangulatie.
De hamer, vastgehouden in de rechterhand, wordt daarom begrepen als een embleem van kracht, wilskracht en vastberadenheid. Hij is actief (Yang, zou de Chinese traditie zeggen), terwijl de beitel, vastgehouden in de linkerhand, passief (Yin) is en staat voor intellectuele en spirituele ontvankelijkheid, onderscheidingsvermogen en geestelijke fijngevoeligheid. Alleen door de toepassing van deze twee soorten krachten – de ene actief, “mannelijk” en brutaal, de andere passief, “vrouwelijk” en subtiel – kan de vrijmetselaar werken aan de morele en spirituele vervolmaking die de maçonnieke weg hem voorhoudt.
Gerelateerde producten
-
1e Diaken schort. 39x33cm – York Rite
Prijsklasse: 64.99€ tot 78.01€ 🛒 Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina -
1e Intendantschort. 39x33cm – York Rite
Prijsklasse: 64.99€ tot 78.01€ 🛒 Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina -
2e Diaken schort. 39x33cm – York Rite
Prijsklasse: 64.99€ tot 78.01€ 🛒 Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina